5 دقیقه
وقتی در یک روز ۳۱۸ هزار رزومه به سمت کارفرماها روانه میشود، دیگر با یک نوسان ساده در بازار استخدام طرف نیستیم. این عدد شبیه آژیر خطر است؛ بلند، واضح و نگرانکننده. جابویژن اعلام کرده در شنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ رکورد تازهای در تعداد رزومههای ارسالی ثبت شده است؛ رکوردی که بیش از آنکه از رونق کاریابی خبر بدهد، از فشار سنگین بیکاری و ترس از دست دادن شغل حکایت دارد.
در ظاهر، عددها سرد و بیاحساساند. ۳۱۸ هزار درخواست کار در یک روز. اما پشت هر رزومه، یک نفر ایستاده؛ کارمندی که تازه تعدیل شده، جوانی که ماههاست دنبال اولین فرصت جدی میگردد، پدری که درآمدش ناگهان قطع شده یا متخصصی که شرکتش زیر بار بحران دوام نیاورده است. همین تصویر انسانی است که آمار بازار کار را از یک گزارش خشک اقتصادی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میکند.
بازار کاری که ناگهان تنگتر شد
بر اساس دادههایی که جابویژن منتشر کرده، تعداد رزومههای ارسالی در این روز نسبت به بالاترین رکورد قبلی این پلتفرم حدود ۵۰ درصد رشد داشته است. رکورد پیشین ارسال رزومه در جابویژن ۲۱۲ هزار مورد بود؛ حالا این رقم به ۳۱۸ هزار رسیده. جهشی چنین تند معمولا در بازار کار بدون یک شوک جدی رخ نمیدهد.
شوک هم کم نبوده است. جنگ، نااطمینانی اقتصادی، اختلالهای طولانیمدت اینترنت و توقف یا کندی فعالیت بسیاری از کسبوکارها، بخشی از فرصتهای شغلی را بلعیدهاند. شرکتهایی که تا چند ماه قبل در حال جذب نیرو بودند، حالا یا استخدام را متوقف کردهاند یا با احتیاطی شدید جلو میروند. بعضی هم راهی جز تعدیل نیرو ندیدهاند.
ماجرا فقط افزایش تعداد کارجویان نیست. طرف دیگر بازار، یعنی کارفرماها، هم نشانه خوبی نشان نمیدهد. طبق گزارش جابویژن، تعداد آگهیهای استخدامی منتشرشده در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته است. به زبان ساده، افراد بیشتری دنبال کارند، اما صندلیهای خالی کمتر شدهاند. این همان نقطهای است که بازار کار بههم میریزد.
در چنین وضعیتی، رقابت برای موقعیتهای شغلی موجود فشردهتر میشود. کارجویی که تا دیروز برای چند آگهی رزومه میفرستاد، امروز ناچار است گزینههای بیشتری را امتحان کند. کارفرما هم در میان انبوهی از رزومهها انتخاب میکند و روند استخدام طولانیتر، سختگیرانهتر و گاهی فرسایشیتر میشود. نتیجه؟ اضطراب بیشتر برای نیروی کار و بلاتکلیفی بیشتر برای اقتصاد خانوار.
رزومههایی که از بحران حرف میزنند
بازار کار ایران پیش از این هم با شکاف عرضه و تقاضا دستوپنجه نرم میکرد. از یک سو، جمعیت قابل توجهی از فارغالتحصیلان و نیروهای متخصص در جستوجوی فرصت مناسب بودند؛ از سوی دیگر، بسیاری از شرکتها به دلیل هزینههای بالا، رکود فروش، محدودیتهای مالی و بیثباتی تصمیمگیری، توان جذب نیرو نداشتند. اما دادههای یکی دو ماه اخیر نشان میدهد این شکاف عمیقتر شده است.
قطعیهای طولانی اینترنت برای بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال، فریلنسری، فروش آنلاین، آموزش مجازی، خدمات نرمافزاری و کسبوکارهای وابسته به شبکههای اجتماعی هزینه سنگینی داشته است. در بسیاری از این مشاغل، حتی چند روز اختلال میتواند به معنی از دست رفتن مشتری، پروژه یا درآمد ماهانه باشد. وقتی این اختلالها طولانی میشود، آسیب دیگر موقت نیست؛ به تعدیل نیرو، تعطیلی تیمها و خروج افراد از چرخه اشتغال میرسد.
در کنار آن، فضای جنگی و پیامدهای اقتصادی آن، ریسک فعالیت شرکتها را بالا برده است. در چنین شرایطی، مدیران معمولا سرمایهگذاری جدید را عقب میاندازند، پروژههای توسعهای را متوقف میکنند و استخدام نیروی تازه را به آیندهای نامعلوم حواله میدهند. اما هزینه این احتیاط، مستقیما بر دوش کارجویان و شاغلانی میافتد که امنیت شغلیشان ضعیفتر شده است.
پیشتر معاون وزیر کار از بیکار شدن بیش از یک میلیون نفر در نتیجه جنگ خبر داده بود؛ آماری که در فروردینماه اعلام شد و با توجه به ادامه موج تعدیلها، بعید است امروز همانجا متوقف مانده باشد. حالا رکورد تازه جابویژن نشانهای دیگر از همین روند است؛ روندی که اگر مهار نشود، میتواند نرخ بیکاری را در ماههای آینده سنگینتر کند.
کارشناسان بازار کار معمولا روی یک نکته اتفاق نظر دارند: بیکاری فقط یک شاخص اقتصادی نیست. وقتی اشتغال آسیب میبیند، مصرف خانوار کم میشود، فشار روانی بالا میرود، مهاجرت نیروی متخصص شدت میگیرد و حتی تصمیمهای زندگی مثل ازدواج، فرزندآوری یا خرید مسکن به تعویق میافتد. به همین دلیل، ثبت ۳۱۸ هزار رزومه در یک روز فقط یک خبر درباره یک پلتفرم کاریابی نیست؛ تصویری فشرده از حال و هوای جامعه کار ایران است.
فعلا نشانهها میگویند تقاضای کار با سرعت بالا رفته، اما فرصتهای شغلی همپای آن رشد نکردهاند. اگر سیاستگذار، کارفرما و نهادهای حمایتی این فاصله را جدی نگیرند، بازار استخدام بیش از پیش به صفی طولانی تبدیل میشود؛ صفی که در آن هر رزومه، روایت کوتاهی از یک نگرانی بزرگتر است.
نظرات
آرمین
آخه ۳۱۸ هزار رزومه تو یه روز؟! من خودم دیدم یکی از دوستام اخراج شد و الان هی میفرسته، اضطراب وحشتناکه... اقتصاد باید کاری کنه
ارسال نظر