9 دقیقه
کاهش گسترده هشریت بیتکوین توسط طوفان زمستانی و محدود شدن فعالیت ماینرها
سقوط هشریت: چه اتفاقی افتاد
یک طوفان زمستانی قدرتمند در سراسر ایالات متحده باعث شد بسیاری از استخراجکنندگان بیتکوین عملیات خود را محدود یا موقتاً خاموش کنند و بدین ترتیب هشریت شبکه به کمترین میزان خود طی هفت ماه گذشته برسد. دادههای تحلیلی از CoinWarz نشان داد که توان محاسباتی (هشریت) تقریباً طی دو روز حدود ۴۰٪ کاهش یافت و تا حدود ۶۶۳ اگزاهش در ثانیه (EH/s) پایین آمد، سپس تا حدود ۸۵۴ EH/s بخشی از افت را جبران کرد. این کاهش ناگهانی نشان میدهد که شرایط جوی و وضعیت شبکه برق چگونه میتواند ظرف ساعات یا روزها بر ظرفیت استخراج و هشریت جهانی تاثیر بگذارد.
اعداد و تغییرات لحظهای هشریت شاخص مهمی برای سلامت عملیاتی شبکه بیتکوین و توان پردازشی محافظتکننده از زنجیره هستند. افت قابل توجه هشریت میتواند نرخ پیدایش بلاکها، نوسان در زمان بلاک و احتمال افزایش نُهشهای خالی (orphan/stale blocks) را تحتتأثیر قرار دهد، گرچه شبکه طوری طراحی شده که در مقابل تغییرات ظرفیت محاسباتی سازگار شود (مثلاً از طریق اصلاح سختی استخراج).
چرا ماینرها آفلاین شدند
گزارشهای AccuWeather شرایط زمستانی شدید شامل بارش برف سنگین، یخزدگی و دماهای بسیار پایین را در بیش از سهدوجین ایالت ثبت کردند که باعث خاموشیهای گسترده شد و نزدیک به یک میلیون مشترک را بدون برق گذاشت. در چنین شرایطی که شبکههای توزیع برق تحت فشار قرار میگیرند و تقاضای خانگی برای گرمایش ناگهان افزایش مییابد، بسیاری از اپراتورهای استخراج تصمیم گرفتند فعالیتهای خود را کاهش دهند تا بار را از روی شبکه محلی بردارند.
شرکت Abundant Mines که در اورگن مستقر است، برآورد کرد که تقریباً ۴۰٪ از ظرفیت استخراج جهانی بیتکوین برای مدت کوتاهی آفلاین شده است؛ آماری که نشان میدهد ماینرها میتوانند بهعنوان بار قابل کنترل یا «بار انعطافپذیر» در هنگام استرس شبکه عمل کنند. این رفتار کاهشدهنده بار (load curtailment) معمولاً بهواسطه قراردادهای توان، توافقهای پاسخ تقاضا (demand-response) یا تصمیمات عملیاتی محلی اتفاق میافتد و در مواقع بحرانی به پایداری شبکه کمک میکند.
ماینرها بهعنوان داراییهای انعطافپذیر شبکه
فعالان صنعت و محققان بارها اشاره کردهاند که قابلیت توقف و راهاندازی سریع فرآیند استخراج باعث میشود مزارع ماینینگ نقش منحصربهفردی در مدیریت انرژی ایفا کنند. دستگاههای استخراج میتوانند در دورههایی که تقاضا پایین است، مازاد تولید نیروگاهی—بهخصوص از منابع متغیر مانند باد و خورشیدی—را جذب کنند و سپس تقریباً بهسرعت خاموش شوند تا برق به خانوارها، بیمارستانها و زیرساختهای حیاتی بازگردد.
بهعنوان نمونه، در ایالت تگزاس که شبکه ERCOT با نوسانات تأمین انرژی و تقاضای بالا مواجه است، مشارکت ماینرها در برنامههای پاسخ تقاضا توانست در زمان طوفان کمک کند تا ظرفیت الکتریکی آزاد شود و فشار از روی شبکه برداشته شود. دنیل بتن (Daniel Batten)، پژوهشگر حوزه ESG و بیتکوین، اشاره کرد که نقش ماینرها در برنامههای پاسخ تقاضا به تثبیت شبکه تگزاس در جریان طوفان کمک کرده است؛ این نمونهای از چگونگی ادغام استخراج بیتکوین در ابزارهای مدیریت تقاضای برق است.
بهطور فنی، استخراجکنندهها میتوانند براساس سیگنالهای بازار یا دستور اپراتور شبکه، خروجی مصرفی خود را ظرف چند ثانیه تا چند دقیقه تغییر دهند. این واکنشپذیری اقتصادی و عملیاتی، در کنار توانایی جذب تولید مازاد از منابع تجدیدپذیر، استخراج را به یکی از گزینههای جذاب برای اپراتورهای شبکه تبدیل کرده است که به دنبال افزایش انعطافپذیری و کاهش اتلاف انرژی هستند.
همچنین باید توجه کرد که نقش ماینرها در شبکه برق با توجه به نوع قرارداد انرژی، موقعیت جغرافیایی، ترکیب سبد انرژی و ساختار بازار برق متفاوت است. برخی مزارع استخراج قراردادهای بلندمدت خرید برق (PPA) دارند که الزاماتی برای مصرف مشخص تعیین میکند، در حالی که دیگران از بازارهای آنی یا توافقهای پاسخ تقاضا استفاده میکنند.
جغرافیا و تأثیر جهانی
ایالات متحده اکنون سهم قابل توجهی از هشریت جهانی را در اختیار دارد. برآوردهای Hashrate Index نشان میدهد که ماینرهای آمریکایی نزدیک به ۳۸٪ از کل هشریت جهان را تأمین میکنند و بیش از ۱۳۰ مرکز استخراج در این کشور فعال هستند، بر اساس دادههای اخیر اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA). این تمرکز جغرافیایی به این معنی است که وقتی مناطق عمدهای از ایالات متحده بهطور همزمان نرخ هش خود را کاهش میدهند، اثر تجمعی بر هشریت جهانی میتواند سریع و بزرگ باشد، همانطور که افت حدود ۴۰٪ اخیر نشان داد.
از منظر جهانی، توزیع هشریت بین کشورها و مناطق گوناگون—شامل ایالات متحده، قزاقستان، برزیل، کانادا و مناطقی در اروپا و آسیای مرکزی—تأثیر قابلملاحظهای بر پایداری و قابلیت اطمینان شبکه استخراج دارد. مهاجرت ماینرها به مناطقی با برق ارزان یا بهبود مقررات زیستمحیطی و انرژی باعث شده ترکیب جغرافیایی هشریت در چند سال گذشته دستخوش تغییراتی شود. این تحولات میتواند ریسکهای زنجیرهای جدیدی ایجاد کند؛ برای مثال، تجمع در یک منطقه خاص میتواند شبکهی استخراج را نسبت به مخاطرات محلی آسیبپذیرتر کند.
در تحلیل اثرات جهانی باید رابطه بین هشریت، دشواری استخراج (difficulty) و نرخ پیدایش بلاک نیز مدنظر قرار گیرد. کاهش ناگهانی هشریت میتواند باعث افزایش میانگین زمان تولید بلاک تا زمان تنظیم مجدد دشواری شود و این موضوع موقتاً بر کارایی شبکه تأثیر میگذارد. اما در بلندمدت، مکانیسم تعدیل دشواری بیتکوین طوری طراحی شده که با تغییر هشریت سازگار شود.
واکنش بازار: قیمتهای رمزارز پایدار ماندند
با وجود کاهش شدید هشریت، قیمتهای عمده توکنها نسبتاً پایدار ماندند. بیتکوین بلافاصله پس از وقوع رویداد در حدود ۸۸,۰۰۰ دلار معامله شد، که اندکی بالاتر از روز پیش بود؛ اتریوم در حوالی ۲,۹۰۰ دلار و سولانا حدود ۱۲۴ دلار قرار داشت. این پایداری نشان میدهد که شوک قابلتوجهی در هشریت لزوماً بهسرعت یا بهطور متناسب به نوسان قیمتی تبدیل نمیشود.
چند عامل میتواند توضیح دهد چرا بازار قیمتها را سریع و شدید واکنش نداد: بازارهای مشتقه و آربیتراژ، عمق بازار و نقدینگی، انتظارات معاملهگران مبنی بر کوتاهمدت بودن اختلال، و کاهش موقتی فشار فروش از سوی ماینرها که بهدلیل توقف فعالیت رخ میدهد. با این حال، اگر این نوع اختلالات طولانی یا مکرر شوند، ممکن است اقتصاد استخراج و در نتیجه عرضه بازار تحتتأثیر قرار گیرد که در بلندمدت میتواند بر قیمت تأثیرگذار باشد.
پیامدها برای ماینرها و سرمایهگذاران
خاموشیهای کوتاهمدت تولید روزانه BTC ماینرها را کاهش میدهد و میتواند واریانس درآمد ماینینگ را افزایش دهد، بهویژه زمانی که قیمت بیتکوین پایین یا ناپایدار باشد. این نوسان ممکن است توان بازپرداخت هزینههای عملیاتی و سرمایهای (OPEX و CAPEX) را تحت فشار قرار دهد و برنامههای توسعه یا سرمایهگذاری را به تعویق بیندازد.
با این حال، تجربه اخیر تأکید کرد که استخراجکنندگان میتوانند در قالب برنامههای پاسخ تقاضا و قراردادهای انعطافپذیر برق، نقش مثبتی در افزایش تابآوری شبکه ایفا کنند؛ این موضوع مورد حمایت برخی از فعالان انرژی و سیاستگذاران است که ادغام ماینینگ در سیستمهای مدیریت تقاضا را مفید میدانند. برای سرمایهگذاران، این رویداد یادآوری میکند که شاخصهایی مانند hashprice (قیمت هش موثر بر درآمد ماینر) و سودآوری استخراجکنندهها تابعی از شرایط بازار رمزارز و همچنین عوامل فیزیکی مانند شرایط جوی، پایداری شبکه برق و سیاستهای انرژی هستند.
از منظر مدیریتی، اپراتورهای ماینینگ ممکن است به بررسی اقدامات کاهش ریسک همچون تنوع منابع انرژی، قراردادهای چندمنبعی، استفاده از ذخیرهسازی انرژی (باتری) یا ادغام مستقیم با تولیدکنندگان تجدیدپذیر بپردازند. همینطور ابزارهای مالی مانند قراردادهای آتی یا بیمههای مختص ریسک عملیاتی میتوانند به محافظت در برابر نوسانات درآمد ناشی از خاموشیها کمک کنند.
نکات کلیدی
- طوفان زمستانی در ایالات متحده هشریت بیتکوین را در حدود ۴۰٪ طی دو روز کاهش داد، تا نزدیک ۶۶۳ EH/s سقوط کرد و سپس به سمت حدود ۸۵۴ EH/s بازگشت.
- Abundant Mines و پلتفرمهای تحلیلی نشان میدهند که تقریباً ۴۰٪ از ظرفیت استخراج جهانی برای مدت کوتاهی آفلاین شد که نقش ماینرها را بهعنوان بار انعطافپذیر برجسته میکند.
- قیمتهای اصلی رمزارز — BTC، ETH و SOL — با وجود شوک هشریت، نسبتا آرام ماندند، اگرچه اختلالات طولانیمدت ممکن است اقتصاد استخراج را تغییر دهد.
- این رویداد نشان میدهد که عوامل دنیای واقعی (هوا، فشار شبکه، سیاست انرژی) همچنان برای عملیات استخراج و اقتصاد ماینرها تعیینکنندهاند.
برای خوانندگانی که روندهای استخراج، سیاست انرژی یا ثبات بازار رمزارزها را دنبال میکنند، این طوفان یک مطالعه موردی است درباره چگونگی تعامل زیرساخت فیزیکی و شرایط اقلیمی با شبکههای بلاکچین و اقتصاد استخراج. از منظر عملی، ترکیب هشریت، ساختار بازار برق و سیاستگذاری انرژی نقش مهمی در تعیین ریسک و فرصتهای بخش استخراج ایفا میکنند؛ لذا درک این پیوندها برای تصمیمگیران فنی، سرمایهگذاران و سیاستگذاران ضروری است.
منبع: crypto
ارسال نظر